Artykuły z kategorii społeczne
Tajemnica niemych kadrów. Śledztwo śladem nieznanych zdjęć Kapuścińskiego
Czy fotografia bez podpisu może zapoczątkować fascynującą przygodę badawczą? Jakie historie można odkryć w pozornie anonimowych obrazach? Zamiast nudnego teoretyzowania w sali wykładowej – prawdziwe akademickie śledztwo. Studenci Uniwersytetu Warszawskiego…
Ekonomia z kosmosu. Co nocne światła mówią o naszych pieniądzach?
Z kosmosu widać więcej, niż mogłoby się wydawać. Nawet w nocy. Ekonomiści z UW analizują nocne i dzienne zdjęcia satelitarne za pomocą uczenia maszynowego. To pozwala im szacować dochody mieszkańców…
Prof. Paweł Sikorski z Nagrodą NCN. Wyróżnienie dla biologa z UW
Laureaci i laureatki Nagrody Narodowego Centrum Nauki to badacze lub badaczki, którzy – jak określa idea nagrody – znacząco przyczynili się do rozwoju nauki. W tym roku nagrodzeni zostali matematyk…
Jak okradamy siebie nawzajem? Konsekwencje szarej strefy
Gdy płacimy fachowcowi „pod stołem”, rzadko zastanawiamy się, jakie konsekwencje ma to dla całej gospodarki. Tymczasem popyt na gotówkę może zdradzić więcej, niż nam się wydaje. Dlaczego unikamy płacenia podatków,…
Nobel 2026 z ekonomii. Dlaczego gospodarka nie zawsze słucha polityków?
Zaczyna się recesja. Bank centralny obniża stopy procentowe, żeby kredyty stały się tańsze i pobudziły gospodarkę. Rząd dodatkowo obniża podatki, by ludziom zostało więcej pieniędzy w portfelach. Ale ci, w…
Prawo zamiast siły. Navi Pillay laureatką Pokojowej Nagrody Nobla 2026
Pokojową Nagrodę Nobla otrzymuje osoba, która z niezwykłą odwagą i prawością torowała drogę ku bardziej kompleksowemu światowemu porządkowi prawnemu. Odegrała kluczową rolę w zapewnieniu ścigania zbrodni wojennych, zbrodni przeciwko ludzkości…
Nobel 2026 z literatury dla Anne Carson. Polacy mogą czytać kilogramami
Nagroda Nobla w dziedzinie literatury trafia do poetki z Kanady. Komitet Noblowski docenił „jej odważną i nowatorską twórczość, która w żartobliwym dialogu z tradycją klasyczną stworzyła nowe formy dla literatury…
Nobel 2026 z chemii. Czyli dlaczego życie wybrało jedną stronę lustra
Nagrodą Nobla w dziedzinie chemii uhonorowano w tym roku „odkrycie efektów nieliniowych autokatalizy w asymetrycznej syntezie organicznej”. O co chodzi? Ten Nobel wiąże się z bezpieczeństwem leków i… powstaniem życia…
Nobel 2026 z fizyki. Za złapanie neutrin o wysokiej energii w antarktyczny lód
Królewska Szwedzka Akademia Nauk podjęła decyzję o przyznaniu Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki „za decydujący wkład w rozwój Obserwatorium Neutrin IceCube i odkrycie wysokoenergetycznych neutrin pochodzenia astrofizycznego”. Laureat jest jeden.…
Nobel 2026 z fizjologii i medycyny. Jak światło stało się przełącznikiem neuronów
Nagroda Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny 2026 została przyznana Karlowi Deisserothowi, Peterowi Hegemannowi i Georgowi Nagelowi za odkrycia dotyczące kanałów jonowych sterowanych światłem i optogenetyki. Dzięki ich pracom naukowcy…