Artykuły z kategorii humanistyczne

Co naprawdę warto chronić? Krytyczne studia nad dziedzictwem

Wyobraźmy sobie starożytny łuk, który po zniszczeniu przez terrorystów „zmartwychwstaje” w postaci 11-tonowej marmurowej kopii i wyrusza w tournée po światowych stolicach. To nie prolog do książki Dana Browna, a…

Epoka żelaza zaczęła się na Mazowszu? Przełomowe odkrycia z Zaborowa

Na zachodnim Mazowszu działał jeden z największych ośrodków hutnictwa żelaza Europy doby późnej starożytności. Szacuje się, że mogło tu funkcjonować nawet 150 tysięcy jednorazowych pieców dymarskich! Najnowsze badania archeologów z…

Zmiana perspektywy. Europa w indyjskiej literaturze podróżniczej

Przez wieki w Europie funkcjonowało przekonanie, że mieszkańcy Indii rzadko opuszczali subkontynent indyjski. Tymczasem już od późnego średniowiecza powstawały pisane relacje z ich podróży, a w okresie kolonialnym indyjska literatura…

Tomograf odkrywa tajemnice zamarzniętych inkaskich mumii

Międzynarodowy zespół bioarcheologów po raz pierwszy zbadał za pomocą tomografii komputerowej inkaskie mumie rytualnych ofiar. Wyniki, opublikowane właśnie w Journal of Archaeological Science: Reports, rzucają nowe światło na rolę dzieci…

Śladami pierwszych muzułmanów w Afryce. Polskie badania w Negaszu

W północnej Etiopii, w wiosce Negasz, przetrwały ślady osady, w której przed wiekami schronili się muzułmanie. Polscy badacze łączą tam archeologię z etnografią. Nie mają (siłą rzeczy) dostępu do zeznań…

Czy pamięć można zapisać na mapie? Współczesne praktyki genealogiczne w Polsce i ich związek z przestrzenią

Pamiątki odnalezione na strychu domu rodzinnego były impulsem do rozpoczęcia wędrówki śladami przodków. Poznań, rodzinne gniazdo, Gąsawa, w której „jest jej serce”, Kijów, miasto dziadka ojczystego – to tylko kilka z…

W obliczu kontrowersji. Jak Kościół przemilczał oskarżenia o homoseksualizm księży w PRL-u

W niebieskich kopertach przychodziły donosy, a funkcjonariusze bezpieki zacierali ręce, licząc na wywołanie skandalu, który pogrąży Kościół. Oczekiwany wybuch jednak nie następował. Dlaczego polscy biskupi w czasach PRL-u woleli przemilczeć…

Archeologiczne Sensacje 2025. Odkrycia i badania naukowców z UW

Cyfrowa rekonstrukcja egipskiego grobowca. Prehistoria człowieka w Azji Środkowej. Kopalne DNA zachodnich Bałtów. Badanie sektora X – prekolumbijskiego obserwatorium astronomicznego. Kult bogini Ceres w rzymskiej Afryce. Monumentalne cmentarzysko urnowe w…

Pożyczona gramatyka i słowa, które wymuszają prawdę. O językach Amazonii

Wyobraź sobie język, w którym trzeba dokładnie określić, skąd się o czymś wie. Czy się widziało na własne oczy, że pada deszcz? A może tylko słyszało? Albo ktoś nam o…

Reforma wielką czy małą literą? O zmianach w ortografii rozmawiamy z językoznawczynią, dr hab. Iwoną Burkacką

„Tak wielkiej reformy nie było od 100 lat”, „Będzie chaos czy haos?” – to tylko dwa przykłady nagłówków dotyczących wchodzących w życie od 1 stycznia 2026 roku zmian w ortografii…