Wystartował projekt „Nauka Sprawdza”. Jego cel to monitoring, analiza i demaskacja naukowych fake newsów obecnych w polskiej przestrzeni informacyjnej – wykazywanie fałszywości fake newsów i odsłonięcie mechanizmów, za pomocą których są tworzone, opracowanie narzędzi do rozpoznawania fałszywego przekazu oraz udostępnienie kompendium wiedzy i vademecum zawierających wskazówki, jak identyfikować fałszywe informacje.
Projekt, realizowany przez Uniwersytet Warszawski z Ministerstwem Nauki i Szkolnictwa Wyższego, koordynuje Centrum Współpracy i Dialogu UW.
„Nauka Sprawdza” to odpowiedź na jedno z największych wyzwań współczesności. Dezinformacja, która dotyka nauki nie tylko podważa zaufanie do wiedzy, ale jest niebezpieczna – dla każdego z nas.
naukasprawdza.uw.edu.pl
Zaczęła działać strona naukasprawdza.uw.edu.pl. Warto tu zajrzeć i zaglądać.
Na początek możesz rozwiązać quiz – i sprawdzić, czy prawidłowo ocenisz wiadomości, na które można natknąć się w internecie, czy potrafisz odróżnić fakty naukowe od dezinformacji.
„Najświeższe badania kognitywistów z Uniwersytetu Oksfordzkiego wykazały, że próby ograniczania dostępu młodzieży do mediów społecznościowych powodują nagły wzrost stresu oksydacyjnego w mózgu. Zdaniem ekspertów, takie regulacje mogą bardziej zaszkodzić niż pomóc, prowadząc do nieodwracalnych zmian w układzie nerwowym nastolatków” – prawda czy fałsz?
Nieprawda. Nie istnieją żadne badania Uniwersytetu Oksfordzkiego potwierdzające, że ograniczanie korzystania z mediów społecznościowych powoduje „stres oksydacyjny w mózgu”. To przykład pseudo-naukowej dezinformacji – wykorzystuje trudne pojęcie („stres oksydacyjny”), odwołuje się do prestiżowej instytucji („Oxford”), a całość brzmi naukowo i wiarygodnie, choć nie ma żadnych podstaw.
Tak naprawdę badania pokazują, że nadmierne korzystanie z mediów społecznościowych to ryzyko pogorszenia zdrowia psychicznego, a rozsądne ograniczenia mogą być korzystne.
Pytania są bardzo ciekawe – rozwiązujcie quiz! – naukasprawdza.uw.edu.pl/quiz/
Zajrzyjcie do vademecum. Żeby nie dać się wprowadzić się w błąd, należy umieć rozpoznać „przeciwnika”.
Rodzaje, cele i skutki dezinformacji. Jak zmieniają się praktyki korzystania z internetu – o korzystaniu z chatbotów i o tym, jak sztuczna inteligencja wpływa na rozprzestrzenianie dezinformacji. O komorach echa i bańkach informacyjnych, i o tym, w jaki sposób wykrywać fałszywe obrazy i jak działa wykrywacz deepfake. To tylko garść z tego, co znajdziecie w vademecum – to po prostu trzeba przeczytać.
Będą webinary – w pierwszym odcinku pada podstawowe pytanie: czym jest, a czym nie jest dezinformacja? Warto śledzić ten cykl. Żeby świadomie poruszać się w świecie informacji, trzeba umieć rozpoznać manipulację, oddzielić fakty od iluzji. Są też podcasty.
fakebusters.uw.edu.pl
Stronie naukasprawdza.uw.edu.pl towarzyszy strona fakebusters.uw.edu.pl.
Jeśli chcesz sprawdzić, czy dasz sobie radę z w walce z fejkami – to też może być miejsce dla ciebie.
Fake Busters to ogólnopolski konkurs dla studentów i doktorantów.
– Fake Busters to konkurs dla studentów i doktorantów, którzy są zainteresowani tematyką związaną z dezinformacją. Rozpoznawanie dezinformacji, czyli błędy logiczne, pseudonauka, manipulacje wizualne, clickbite, podstawy OSINT-u, czyli sprawdzanie dat, źródeł, domen, kontekstów, porównywanie informacji, ocena użyteczności materiału. I myślenie krytyczne, czyli analiza danych i wykresów, sprawdzanie faktów i ocena zgodności z wiedzą naukową. To wszystko jest w pytaniach. I tę wiedzę weryfikuje konkurs Fake Busters – mówił w czasie uroczystej inauguracji projektu „Nauka Sprawdza” Jacek Sztolcman, szef CWiD UW, które projekt koordynuje.
Na początek: zadanie kwalifikacyjne, test składający się z 40 pytań (są materiały źródłowe!). Szczegóły – materiały edukacyjne, regulamin, aktualności znajdziecie na stronie fakebusters.uw.edu.pl.
To bardzo ciekawe wyzwanie. A nagrody są wyjątkowe – staże w najważniejszych instytucjach państwowych i spółkach Skarbu Państwa.
– Istotą dla nas jest, żeby w konkursie można było wygrać wędkę, a nie rybę. Rybę oczywiście też, natomiast wędką mają być staże i praktyki. Po to, żeby młodzi ludzie – występujący w tym konkursie – mogli na początku swojej drogi życiowej dostać wsparcie od instytucji, w których normalnie bardzo trudno jest zdobyć staż czy praktyki. Pierwszym partnerem w konkursie Fake Busters jest Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego. ABW zgodziła się otworzyć dla wybranych laureatów konkursu Fake Busters fragment swojego programu praktyk – tłumaczy Jacek Sztolcman.
Te adresy warto zapamiętać: naukasprawdza.uw.edu.pl oraz fakebusters.uw.edu.pl. Oczywiście, nieustannie serdecznie zapraszamy i do nas: serwisnaukowy.uw.edu.pl.
Projekt „Nauka Sprawdza” finansowany jest ze środków Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego.
