Artykuły z kategorii ścisłe i przyrodnicze
Leśny system wczesnego reagowania. Mszaki pokazują kondycję lasu
Delikatne i niepozorne, zwykle tworzą zielone tło leśnego runa. Tymczasem mchy, wątrobowce i glewiki potrafią bardzo szybko zasygnalizować, że w lesie zmienia się mikroklimat. Badania prowadzone w Puszczy Białowieskiej przez…
Uczelnia badawcza, czyli 5 pytań do biologa, dr hab. Julii Pawłowskiej
Pojawiają się i znikają, współtworzą ekosystemy i same bywają domem dla innych mikroorganizmów. Gdyby nie grzyby, świat ugrzązłby w śmieciach, a wiele roślin nie mogłoby istnieć w znanej nam formie.…
Polscy naukowcy uczą sztuczną inteligencję moralności. Czym jest projekt Moralytics?
Czy sztuczna inteligencja potrafi rozpoznać, kiedy ktoś mówi o niesprawiedliwości, a kiedy o okrucieństwie? Polscy badacze uczą modele językowe rozpoznawania moralnego nacechowania wypowiedzi – i okazuje się, że AI radzi…
Uczelnia badawcza, czyli 5 pytań do fizyka, dr hab. Michała Parniaka
Są atomy, które zachowują się tak, jakby fizyka podkręciła im wszystkie statystyki. Są większe, silniej reagują na sygnały z zewnątrz i łatwiej niż zwykłe atomy zdradzają obecność niewidocznych pól i…
Uczelnia badawcza, czyli 5 pytań do informatyka, prof. Wojciecha Czerwińskiego
Kiedy tysiące osób jednocześnie kupuje bilety przez internet, system musi w tym samym czasie przyjmować płatności, blokować miejsca, anulować nieudane transakcje i odpowiadać użytkownikom. Wiele procesów działa równolegle, a każdy…
Uczelnia badawcza, czyli 5 pytań do astronoma, prof. Andrzeja Udalskiego
Planety, które nie krążą wokół żadnej gwiazdy, tylko samotnie dryfują przez Drogę Mleczną. Swobodne czarne dziury, których nie widać, ale można je wykryć dzięki światłu odległych gwiazd. I Dziewanna –…
Roman gotów do startu. Przed czasem
Oficjalnie podano datę. Narodowa Agencja Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej (NASA) informuje: Kosmiczny Teleskop Nancy Grace Roman zostanie wystrzelony 30 sierpnia 2026 r., osiem miesięcy przed planowanym terminem. W przygotowaniach misji…
Kiedy nie ciągnie wilka do lasu. Przypadek „problemowej” wilczycy z Białowieży
Wilk szary (Canis lupus) zwykle unika człowieka jak ognia. Co jednak wówczas, gdy podchodzi do ludzi, a nawet bawi się z domowymi psami? Wtedy mamy problem. I ludzie, i wilk.…
Jak rozbroić groźne bakterie? Naukowcy z UW badają enzym z bakteriofaga
Niektóre bakterie chronią się przed ludzkim układem odpornościowym za pomocą zewnętrznej osłony. Zespół z Uniwersytetu Warszawskiego sprawdził, czy można tę tarczę naruszyć enzymem pochodzącym od bakteriofaga – wirusa, który w…
Niebezpieczne związki Merkurego. Tak naukowcy z UW tropią trującą rtęć
W mitologii rzymskiej Merkury to całkiem sympatyczny bożek-podróżnik z przyczepionymi do kostek skrzydełkami. Jego imienniczka w chemii, rtęć (Hg, ang. Mercury), potrafi być cichym trucicielem. Naukowcy z Uniwersytetu Warszawskiego pokazali,…