Artykuły z kategorii ścisłe i przyrodnicze
Między żebrami dinozaura. Ryba dwudyszna odsłania świat późnego triasu
Miliony lat temu żyły na całym globie. Prehistoryczne ryby dwudyszne mogły osiągać pięć metrów długości i potrafiłyby zmiażdżyć człowieka płytami zębowymi. Prawdziwym zagłębiem ich szczątków jest Polska. Szwajcaria była dotąd…
Co siedzi pod maską AI? Matematycy z UW rozgryzają tensory
Za każdym razem, gdy model AI generuje tekst lub obraz, w tle wykonywana jest ogromna liczba operacji na macierzach. Matematycy od dziesięcioleci próbują ustalić, czy da się wykonywać ich mniej.…
Wystartował. Nancy Grace Roman otwiera nową erę eksploracji kosmosu
O 7.26 – 13.26 wg czasu w Polsce – z kompleksu startowego 39A na Florydzie wystartowała rakieta Falcon Heavy firmy SpaceX. Wyniosła w przestrzeń Kosmiczny Teleskop Nancy Grace Roman. Ta…
Wielki Kosmiczny Teleskop Nancy Grace Roman. Odliczanie do startu
Nie wcześniej niż o 7.26 czasu wschodniego w USA – o 13.26 wg czasu w Polsce – ale kilka miesięcy przed terminem. W niedzielę, 30 sierpnia, z kompleksu 39A w…
Bioreaktor i żywy filtr na antybiotyki. Jak sztuczne mokradło oczyszcza ścieki
Pozostałości antybiotyków i geny, które pomagają bakteriom przetrwać działanie leków, trafiają do ścieków, a wraz z nimi do wód gruntowych, jezior, rzek. Obecność antybiotyków sprzyja gwałtownemu wzrostowi liczebności opornych na…
Echo kosmosu. Największy wodny detektor na świecie poszukuje neutrin z wybuchów supernowych
Przełom wydaje się bliski. Potrzeba czasu i większej ilości danych. Współpraca Super-Kamiokande, w której biorą udział badacze z Wydziału Fizyki UW, po raz pierwszy na świecie uzyskała przesłankę wskazującą na…
Cieplejsze oceany, mniejsze zwierzęta. Przełom w badaniach nad efektem Liliputa
Gdy oceany się ogrzewają, niektóre zamieszkujące je organizmy stają się mniejsze. Najnowsze badania pokazują, że ten zapisany w skamieniałościach wzorzec powtarza się od setek milionów lat. Czy powinniśmy potraktować go…
Złapać grzyba, zanim zaatakuje. Analiza sekwencji DNA i AI pomogą chronić uprawy
Gdzieś na Mazowszu rolnik wstaje rano, sprawdza aplikację i dowiaduje się, że za dwa tygodnie na jego pole dotrą zarodniki groźnego grzyba. Brzmi jak science fiction, ale to realny cel…
Świetlny chór bez dyrygenta. Jak oddalone mikrolasery złapały wspólny rytm
Wyobraźmy sobie muzyków grających w osobnych salach, którzy bez dyrygenta i metronomu nagle łapią ten sam rytm. Podobnie zachowały się oddalone od siebie mikrolasery: spontanicznie się zsynchronizowały i zaczęły działać…
Botanicy mrożą i prasują. Co kryją zielniki i po co nam kolektomika
W przepastnych szafach panują warunki podobne do tych, w jakich przechowuje się stare księgi i manuskrypty. Temperatura wynosi 20°C, a wilgotność utrzymuje się na poziomie 40%. Największym wrogiem są pleśń…