Artykuły z kategorii ścisłe i przyrodnicze
Same się wyczyszczą lub naprawią. Tak mogą działać motory molekularne napędzane zwykłym światłem
Choć nie zdajemy sobie z tego sprawy, to funkcjonujemy dzięki ogromnej liczbie maszyn molekularnych. Są obecne w każdej naszej komórce. Natomiast naukowcy tworzą coraz bardziej wydajne ich syntetyczne odpowiedniki. Badania,…
A planety szaleją… Wirtualna wystawa Obserwatorium Astronomicznego
Gdy Galileusz w XVII w. skierował teleskop ku niebu, nie mógł wiedzieć, że gwiazdy bywają zmienne, a planety swobodne. I że można poszukiwać „zmarszczek” czasoprzestrzeni. Dzisiejsze, nowoczesne metody badawcze i…
Misja rzodkiewnik. Czy ewolucja może prześcignąć zmiany klimatyczne?
Ewolucja to proces bardzo powolny i trudny do prześledzenia. – Widzimy głównie jego efekty. Ale jak ją zaobserwować, „przyłapać na gorącym uczynku”? Nam się to udało – mówi dr hab.…
Siedem nanosekund z życia atomu. Fizycy zmierzyli rozpad telluru-104
Jak powstaje cząstka alfa zanim zostanie wyemitowana z jądra? Odpowiedzi pomaga szukać jedno z najbardziej nietrwałych jąder atomowych, jakie kiedykolwiek zaobserwowano. Na łamach „Nature” fizycy ogłosili pierwszą bezpośrednią obserwację rozpadu…
Odzyskać skarby gór. Czy naukowcy przywrócą tatrzańskim jeziorom pierwotną przejrzystość?
Tatrzańskie jeziora przez tysiące lat pozostawały chłodne i niemal krystalicznie czyste. Ale w XX wieku człowiek wpuścił do nich pstrągi. Jeziora straciły pierwotny charakter, a przejrzystość wody drastycznie zmalała. Podjęto…
Morski śnieg i fizyka głębin. Jak ocean transportuje węgiel
W całkowitych ciemnościach oceanicznych głębin trwa nieustanna burza śnieżna. Nie ma ona jednak nic wspólnego z mrozem. To „morski śnieg” – drobne, organiczne płatki, które opadają przez toń, niosąc ze…
Świetlana przyszłość. Nowy model AI przewiduje reakcje cząsteczek na światło
Co dzieje się z cząsteczką chemiczną, gdy oddziałuje ze światłem? Od odpowiedzi na to pytanie zależy projektowanie wydajnych ogniw słonecznych, ekranów OLED, leków aktywowanych światłem czy molekularnych magazynów energii. Naukowcy…
Kosmiczny lód VII na Ziemi. Naukowcy z UW badają lód z wnętrza ciał planetarnych
Ponad 20 odmian lodu, ekstremalne ciśnienie i totalny brak reguł. Zapomnij o tym, czego uczyłeś się w szkole – woda w kosmosie rządzi się własnymi prawami. Kryje w sobie fascynujący,…
W kropli nektaru. Jak grzyby wpływają na kwiatową ofertę dla zapylaczy
Mówi się, że po śmierci ostatniej pszczoły ludzkości zostałyby tylko cztery lata życia. Nie wiadomo, czy naprawdę powiedział to Einstein, ale jedno jest pewne: los ludzi jest mocno związany z…
Genetyczne ramki. Nowe odkrycia pozwalają lepiej poznać ludzki genom
Nowe badania tworzą mapę takich miejsc w ludzkim genomie i pokazują, że część z nich prowadzi do powstawania peptydów oraz mikrobiałek. To może mieć znaczenie zwłaszcza dla badań nad nowotworami…