Artykuły z kategorii ścisłe i przyrodnicze

Polscy naukowcy uczą sztuczną inteligencję moralności. Czym jest projekt Moralytics?

Czy sztuczna inteligencja potrafi rozpoznać, kiedy ktoś mówi o niesprawiedliwości, a kiedy o okrucieństwie? Polscy badacze uczą modele językowe rozpoznawania moralnego nacechowania wypowiedzi – i okazuje się, że AI radzi…

Uczelnia badawcza, czyli 5 pytań do fizyka, dr hab. Michała Parniaka

Są atomy, które zachowują się tak, jakby fizyka podkręciła im wszystkie statystyki. Są większe, silniej reagują na sygnały z zewnątrz i łatwiej niż zwykłe atomy zdradzają obecność niewidocznych pól i…

Uczelnia badawcza, czyli 5 pytań do informatyka, prof. Wojciecha Czerwińskiego

Kiedy tysiące osób jednocześnie kupuje bilety przez internet, system musi w tym samym czasie przyjmować płatności, blokować miejsca, anulować nieudane transakcje i odpowiadać użytkownikom. Wiele procesów działa równolegle, a każdy…

Uczelnia badawcza, czyli 5 pytań do astronoma, prof. Andrzeja Udalskiego

Planety, które nie krążą wokół żadnej gwiazdy, tylko samotnie dryfują przez Drogę Mleczną. Swobodne czarne dziury, których nie widać, ale można je wykryć dzięki światłu odległych gwiazd. I Dziewanna –…

Roman gotów do startu. Przed czasem

Oficjalnie podano datę. Narodowa Agencja Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej (NASA) informuje: Kosmiczny Teleskop Nancy Grace Roman zostanie wystrzelony 30 sierpnia 2026 r., osiem miesięcy przed planowanym terminem. W przygotowaniach misji…

Kiedy nie ciągnie wilka do lasu. Przypadek „problemowej” wilczycy z Białowieży

Wilk szary (Canis lupus) zwykle unika człowieka jak ognia. Co jednak wówczas, gdy podchodzi do ludzi, a nawet bawi się z domowymi psami? Wtedy mamy problem. I ludzie, i wilk.…

Jak rozbroić groźne bakterie? Naukowcy z UW badają enzym z bakteriofaga

Niektóre bakterie chronią się przed ludzkim układem odpornościowym za pomocą zewnętrznej osłony. Zespół z Uniwersytetu Warszawskiego sprawdził, czy można tę tarczę naruszyć enzymem pochodzącym od bakteriofaga – wirusa, który w…

Niebezpieczne związki Merkurego. Tak naukowcy z UW tropią trującą rtęć

W mitologii rzymskiej Merkury to całkiem sympatyczny bożek-podróżnik z przyczepionymi do kostek skrzydełkami. Jego imienniczka w chemii, rtęć (Hg, ang. Mercury), potrafi być cichym trucicielem. Naukowcy z Uniwersytetu Warszawskiego pokazali,…

200-lecie OA UW. W Obserwatorium Astronomicznym stanął zegar słoneczny

Tarcza to biały marmur z Bułgarii. Gnomom jest mosiężny. Na tarasie Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Warszawskiego stanął odnowiony zegar słoneczny. To akcent zamykający obchody dwustu lat istnienia tej astronomicznej placówki. Jednej…

Skąd wiadomo, co jest w wodzie? Chemicy z UW tworzą wzorzec do badania jej składu

Powinna być dobrej jakości. I ta do picia, i ta w jeziorze. Można to zbadać. Ale jak stworzyć wodę idealną dla laboratoriów? Chemicy z UW szybko przekonali się, że to…